Boya mağazasına girdiğinizde raflarda aynı renk için onlarca farklı ürün görürsünüz: mat, ipek mat, saten, silinebilir, tavan boyası, astar. Hepsi duvarı boyar ama hepsi her oda için uygun değildir. Boya seçimi, renkten önce ürünün nerede kullanılacağına karar vermekle başlar.
Yüzey parlaklığı: mat, ipek mat ve saten
İç cephe boyalarında en temel ayrım parlaklık derecesidir. Parlaklık arttıkça yüzey genellikle silmeye daha dayanıklı olur ama duvardaki kusurları da daha belirgin gösterir.
| Yüzey türü | Görünüm | Genellikle nerede tercih edilir? |
|---|---|---|
| Mat | Işığı yansıtmaz, yumuşak ve düz bir görünüm verir. | Salon, yatak odası, tavanlar; duvar düzgünlüğü kusursuz olmayan alanlar. |
| İpek mat | Hafif bir parlaklık, mata göre daha kolay temizlenen yüzey. | Koridor, antre, çocuk odası, yoğun kullanılan yaşam alanları. |
| Saten / yarı parlak | Belirgin parlaklık, silinmeye dayanıklı. | Mutfak, banyo, kapı ve ahşap yüzeyler. |
Mat boya, duvardaki küçük dalgalanmaları ve macun izlerini gizlemekte daha başarılıdır. Parlaklığı yüksek bir boya ise yan ışık alan duvarlarda her pürüzü ortaya çıkarabilir. Duvarınız çok düzgün değilse ya mat boyayı tercih etmek ya da önce alçı ve saten alçı ile yüzeyi düzeltmek gerekir.
Silinebilir boyalar ne zaman gerekli?
"Silinebilir" ya da "yıkanabilir" olarak satılan boyalar, kuruduktan sonra nemli bezle silinmeye daha dayanıklı bir film oluşturur. El izi, kalem lekesi ve sürtünmenin sık olduğu yerlerde bu fark kendini gösterir.
- Çocuk odaları ve oyun alanları.
- Koridor, antre ve merdiven boşlukları.
- Yemek masasının yanındaki ve mutfağa yakın duvarlar.
- Evcil hayvanların sık sürtündüğü alt duvar kısımları.
Silinebilirlik dereceleri ürüne göre değişir. Ürün etiketinde ya da teknik föyünde silme dayanıklılığına dair bilgi yer alır; seçim yaparken buna bakmak faydalıdır. Ayrıca yeni boyanmış bir duvarın silinmeye hazır hale gelmesi için boyanın tamamen sertleşmesini beklemek gerekir.
Tavan boyası, mutfak ve banyo
Tavan boyası, tavanlar için özel olarak hazırlanmış, genellikle mat ve kolay uygulanan bir üründür. Damlama ve sıçrama yapmaması, ışığı yansıtmaması ve uygun maliyetli olması nedeniyle tavanlarda duvar boyasının yerine tercih edilir. Nem ve sigara lekesi olan tavanlarda önce leke kapatıcı astar gerekebilir; ayrıntı için tavan boyama sayfamıza bakabilirsiniz.
Mutfak ve banyo gibi buhar ve nemin yoğun olduğu alanlarda küfe karşı katkılı, nem dayanımı yüksek ve silinebilir boyalar tercih edilir. Bu alanlarda boyanın tek başına yeterli olmadığını da unutmamak gerekir; havalandırma yetersizse en iyi boya bile zamanla küflenebilir. Nemli duvarlarda neler yapılması gerektiğini rutubetli duvar rehberimizde anlattık.
Kapı, pervaz ve süpürgelik gibi ahşap ya da metal yüzeyler ise duvar boyasıyla değil, bu yüzeylere uygun su bazlı ya da solvent bazlı ürünlerle boyanır. Bu işlerin ayrıntıları için kapı ve pervaz boyama sayfamıza göz atabilirsiniz.
Çocuk odası ve düşük VOC'lu boyalar
VOC, boya kuruduğu sırada havaya karışan uçucu organik bileşiklerin kısaltmasıdır. Boyanın kokusu da büyük ölçüde bu bileşiklerden gelir. Günümüzde su bazlı iç cephe boyalarının pek çoğu düşük VOC'lu olarak üretiliyor; bazı ürünler ayrıca "kokusuz" ya da "çocuk odası için" ifadeleriyle satılıyor.
Bebek ve çocuk odaları, yatak odaları ve astım ya da alerji hassasiyeti olan kişilerin kaldığı alanlar için düşük VOC'lu, kokusu az bir boya seçmek ve boyamadan sonra odayı birkaç gün havalandırmak iyi bir alışkanlıktır. Ürünün içerik ve emisyon bilgileri genellikle etikette ya da üreticinin teknik föyünde yer alır.
Renk seçerken de ışığı hesaba katmak gerekir. Aynı renk, kuzeye bakan ve az güneş alan bir odada daha soğuk ve koyu, güneye bakan bir odada ise daha sıcak ve açık görünür. Akşam saatlerinde kullanılan lambanın rengi de algıyı değiştirir. Bu yüzden kartelada beğendiğiniz rengi küçük bir alanda deneyip günün farklı saatlerinde bakmak, tüm odayı boyadıktan sonra yaşanabilecek hayal kırıklığını önler. Özellikle çok doygun ve koyu renklerde bu deneme daha da önemlidir.
Marka ve seri seçimi
Türkiye'de Filli Boya, DYO, Marshall, Jotun ve Polisan gibi markaların farklı fiyat seviyelerinde iç cephe serileri bulunuyor. Aynı markanın içinde bile ekonomik, standart ve premium seriler arasında örtücülük, silinebilirlik ve kaplama oranı bakımından farklar olabilir. Bu yüzden yalnızca markaya değil, kullanılacak seriye ve ürünün teknik özelliklerine bakmak daha doğru bir yaklaşımdır.
Seçim yaparken şu sorular işinizi kolaylaştırır:
- Bu oda ne kadar yoğun kullanılıyor, duvarlar sık silinecek mi?
- Oda nem ya da buhar alıyor mu?
- Duvar yüzeyi ne kadar düzgün, parlak bir boya kusurları gösterir mi?
- Odada bebek, çocuk ya da kokuya hassas biri kalacak mı?
- Koyu bir renkten açık bir renge mi geçiliyor, astar gerekecek mi?
Hangi odaya hangi ürünün uygun olduğunu duvarları görmeden söylemek zordur. Keşif sırasında ustanın yüzeye, ışığa ve kullanıma bakarak öneri yapması en sağlıklı yoldur. Uyguladığımız boya türlerine iç cephe boyası ve dekoratif boya sayfalarımızdan bakabilir, ücretsiz keşif talep edebilirsiniz.